10 Marzec 2018Dieta- skuteczny sposób na trądzik.

Trądzik…chyba każdy miał z nim styczność, niektórzy tylko w wieku młodzieńczym, a inni borykają się z nim całe życie…nic przyjemnego! Trądzik jest jedną z najczęściej występujących chorób skóry. Szacuje się, że dotyka on nawet 85% młodzieży oraz 50% osób dorosłych w społeczeństwach zachodnich.

Etiopatogeneza  trądziku jest złożona, wieloczynnikowa i niestety nie do końca jeszcze poznana. Główną  rolę odgrywają w niej takie czynniki, jak:

- nadmierna produkcja łoju o zmiennym składzie,

- rozwój drobnoustrojów (Propionibacterium acnes),

- nadmierne rogowacenie w obrębie mieszka włosowego,

- zmiany hormonalne (wysoki poziom wolnych androgenów i niski poziom   estrogenów)

 - przewlekłe stany zapalne,

- uwarunkowania genetyczne,

- czynniki psychologiczne oraz środowiskowe

 

Rola insuliny i IGF-1 w powstawaniu trądziku

Insulina jest anabolicznym hormonem peptydowym, wytwarzanym przez komórki beta  trzustki, a jej głównym zadaniem jest metabolizm węglowodanów. Wysoki poziom insuliny wpływa na wzrost produkcji hormonu wzrostu,  co  z kolei prowadzi do wzrostu stężenie IGF-1 ( insulinopodobny czynnik wzrostu -1).  Według naukowców to właśnie m.in. wysoki poziom insuliny oraz  IGF-1 nasila nadmierną produkcję łoju przyczyniając się do powstawania trądziku. Ponadto przewlekła hiperinsulinemia wpływa  na wzrost hormonów androgenowych w organizmie, które dodatkowo nasilają zmiany skórne.

 Zatem co właściwie trzeba zrobić żeby  nie dochodziło do wzrostu IGF-1 w organizmie?

 

1. Eliminacja produktów o wysokim IG i ŁG.

Istnieje wiele badań naukowych, w których udowodniono, że dieta o niskim ładunku glikemicznym wpływa na zmniejszenie nasilenia trądziku.

Indeks glikemiczny  najprościej tłumacząc jest to wskaźnik określający w jakim stopniu   wzrośnie poziom glukozy we krwi po spożyciu danego produktu bogatego w węglowodany. Im wyższy IG tym wyższe stężenie glukozy we krwi, a tym samym wyższy poziom insuliny! Ładunek glikemiczny z kolei jest bardziej precyzyjnym wskaźnikiem , ponieważ określa on nie tylko szybkość wchłaniania węglowodanów, ale również ich zawartość w produkcie.

 

W związku z tym w celu zmniejszenia objawów trądziku należy wyeliminować przede wszystkim produkty o wysokim IG czyli głownie produkty bogate w cukry proste m.in. tj: wyroby cukiernicze (ciasta, pączki, drożdżówki), produkty bogate w syrop glukozowo- fruktozowy, płatki śniadaniowe, słodycze, soki i słodkie napoje, produkty z białej mąki, jasne makarony, drobne kasze, biały ryż, suszone owoce, chipsy, frytki, alkohol.

 

2. Eliminacja produktów wysoce przetworzonych

 Produkty wysoko przetworzone ze względu na skomplikowane procesy technologiczne oraz szereg substancji dodatkowych wykazują silne działanie prozapalne czego konsekwencją jest wzrost poziomu IGF-1 który nasila objawy trądziku. Dodatkowo żywność ta również często charakteryzuje się wysokim IG i ŁG co jest niepożądane w diecie „antytrądzikowej”.

Jakie produkty należy wyeliminować?

Przede wszystkim należy unikać: 

-gotowych  dań z proszku np.: sosy z proszku ( również maggi), ziemniaczki puree, zupki z kubków, kisiel, budyń, galaretka,

- gotowych dań do podgrzania np.: naleśniki, placki, mięsa( nuggetsy, udka itp,), pierogi, kopytka itd.,

- jedzenia typu fast food

- płatków śniadaniowych, słodkich kremów do smarowania,         

- słodyczy

- słodkich napojów: oranżada, cola, fanta, sprite, red bull itp.

- słonych przekąsek: krakersy, paluszki, chipsy, orzeszki

Wybierając produkt pamiętajmy, żeby sprawdzać jego skład na opakowaniu, czym krótszy tym lepszy, a jeśli w składzie znajdują się składniki, których nie znamy bądź takie do których mamy wątpliwości odłóżmy dany produkt na półkę i znajdźmy taki który ma tylko kilka naturalnych składników ( na szczęście coraz więcej takich produktów można spotkać w sklepach).

                                

 

3. Mleko i produkty mleczne

 Wielu badaczy wykazało, że spożycie mleka i produktów mlecznych wykazuje znaczny wpływ na wystąpienie trądziku bądź jego nasilenie. Dzieje się tak za sprawą wyżej wspomnianego IGF-1, którego stężenie w organizmie  wzrasta również po spożyciu produktów mlecznych, które charakteryzują się wysoką insulinogennością  ( produkty mleczne odtłuszczone mają bardziej negatywny wpływ na cerę niż produkty pełnotłuste, ze względu na wyższą zawartość białka).  Dla sportowców ważną informacja jest fakt, iż białka serwatkowe znajdujące się w odżywkach białkowych często stosowanych przez osoby aktywne fizycznie również nasilają objawy trądziku.

 

W kwestii eliminacji mleka i produktów mlecznych z diety uważam, że najpierw należy wykluczyć z diety żywność przetworzoną oraz tą charakteryzującą się wysokim ładunkiem glikemicznym, a potem jeśli efekty będą zbyt małe należy rozważyć eliminacje produktów mlecznych. Pamiętajmy, że mleko i jego przetwory są bogatym źródłem wapnia dlatego eliminując je  nie należy zapomnieć o zastąpieniu ich produktami bogatymi w wapń m.in. tj: sardynki, mak, orzechy i nasiona, fasola biała, jarmuż , pietruszka nać itp.

 

W jakie produkty warto wzbogacić dietę?: 

 

1. Kwasy omega 3

 Naturalnym źródłem kwasów omega 3 są m.in.: tłuste ryby morskie (łosoś, makrela, dorsz, tuńczyk, sardynki, śledź, owoce morza) tran, orzechy włoskie, migdały, olej lniany, olej z wiesiołka.

Wiele badań naukowych wskazuje na pozytywny wpływ kwasów tłuszczowych omega 3 na skórę poprzez ich zdolność do zmniejszania stanów zapalnych oraz  alergicznych w organizmie, poprawę gęstości i elastyczności skóry, a także zwiększenie płynności sebum co wpływa na zmniejszenie  prawdopodobieństwa zatkania gruczołów łojowych skóry.  

 

2. Witamina A

U osób z trądzikiem wykazano obniżony poziom tej witaminy w surowicy krwi, ponadto badania wykazują, że zwiększenie spożycia produktów bogatych w witaminę A może zmniejszyć objawy trądziku. Dodatkowo należy zaznaczyć, że retinoidy (pochodne witaminy A) są stosowane w produkcji wielu leków przeciwtrądzikowych.

Witaminę A  w formie retinolu naturalnie w dużych dawkach występuję m.in. w: podrobach, pełnym mleku, maśle, jajach, żółtych serach, tłustych rybach oraz  w formie karotenoidów w papryce, dyni, marchwi, morelach, zielonych warzywach.

 

3. Witamina D

 Witamina D jest odpowiedzialna głownie za prawidłowe funkcjonowanie układu kostnego, jednakże kilka badań wskazuje na to, że wpływa ona również na stan skóry m.in.. poprzez zmniejszenie produkcji sebum, hamowanie rozrostu Propionibacterium acnes oraz wpływ na podział i rozrost  komórek gruczołów łojowych i naskórka. Witamina D na naszej szerokości geograficznej jest często składnikiem niedoborowym.

Najwięcej Witaminy D pozyskujemy przez ekspozycje  skóry na promienie słoneczne. Ponadto możemy ją dostarczać poprzez spożycie  tłustych ryb morskich, produktów mlecznych i jaj oraz poprzez odpowiednią suplementacje.

 

4. Cynk

 Jest powszechnie stosowanym środkiem antytrądzikowym ze względu na jego działanie bakteriostatyczne na Propionibacterium acnes, działanie przeciwzapalne oraz możliwy wpływ na zmniejszenie poziomu dihydrotestosteronu w organizmie.

Produkty bogate w cynk to przede wszystkim: pestki dyni, słonecznika, migdały, imbir, wątróbka, kasza gryczana, fasola  (strączki), płatki owsiane ( produkty z pełnego ziarna), grzyby.

 

Podsumowując:

Kompleksowe leczenie trądziku  nie powinno opierać się tylko na środkach farmakologicznych i zwalczaniu objawów. Ważne jest aby wyeliminować przyczynę powstawania zmian trądzikowych, którą może być w dużej mierze nieprawidłowa dieta.   Dieta ,,antytrądzikowa” powinna być zdecydowanie jak najbardziej naturalna, bogata w dobrej jakości produkty, jak najmniej przetworzona, wzbogacona w antyoksydanty z warzyw i owoców, witaminę D oraz kwasy omega 3.

Wyeliminowanie z diety żywności przetworzonej, słodyczy, alkoholu oraz produktów z wysokim IG nie tylko poprawi stan naszej skóry ale również wpłynie na lepsze samopoczucie i ogólną poprawę kondycji naszego organizmu.

 

 

Bibliografia:

1. Laura Piejko, Mleko, białka mleka a trądzik, Pol J Cosmetol 2018, 21(1): 45-48
2. Jolanta Dawidziak , Monika Balcerkiewicz, Dieta jako uzupełnienie leczenia trądziku pospolitego (Acne vulgaris) Część II. Kwasy tłuszczowe, indeks glikemiczny, przetwory mleczne, FARMACJA WSPÓ Ł CZESNA 2016; 9: 67-72
3. Jolanta Dawidziak , Monika Balcerkiewicz , Dieta jako uzupełnienie leczenia trądziku pospolitego (Acne vulgaris) Część I. Witaminy i minerały, FARMACJA WSPÓŁCZESNA 2016; 9: 1-5
4. Shokeen D. Influence of diet in acne vulgaris and atopic dermatitis. Cutis. 2016;98(3):E28–E29.
5. Kucharska A, Szmurło A, Sinska B. Significance of diet in treated and untreated acne vulgaris. Adv Dermatology Allergol. 2016;33(2):81–86
6. Cervantes J, Eber AE, Perper M, Nascimento VM, Nouri K, Keri JE. The role of zinc in the treatment of acne: A review of the literature. Dermatol Ther. 2017;(August):e12576     Tagi: karolina walczak dietetyk, dietetyk bydgoszcz, odchudzanie bydgoszcz, walczak dietetyk, dietetyk Bydgoszcz, odchudzanie Bydgoszcz, odchudzanie, dieta Bydgoszcz, gabinet dietetyczny, jak schudnąć, Karolina Walczak, dieta w chorobie, trądzi, trądzik dieta, pryszcze